Trải nghiệm ẩm thực dân tộc giữa núi rừng Đà Bắc

Tôi đã thưởng thức ẩm thực Đà Bắc ngay khi đặt chân đến đây sau gần 5 giờ chạy xe. Cái nắng nóng, khói bụi, cả những mệt nhọc sau một chặng đường dài dường như tan biến khi chúng tôi nhìn thấy mâm cơm mà Quang Thọ homestay (homestay chúng tôi ở trong chuyến đi) đã kỳ công chuẩn bị. Đây là cách chúng tôi bắt đầu hành trình khám phá: trải nghiệm những món ăn ngon của dân tộc Mường vùng núi Đà Bắc.

Nằm bên bờ sông Đà, món cá không thể thiếu trong bữa ăn của cư dân vùng này. Tất nhiên, hầu như tất cả các bữa ăn của chúng tôi đều có cá, được chế biến theo các công thức khác nhau. Bình thường mâm cơm đầu tiên của chúng tôi có 3 món cá: cá hấp, cá nướng và cá kho dưa.

Mâm cơm của người Mường được lót bằng lá chuối, tất cả thức ăn đều được xếp chung.

Mỗi món cá đều có một nét riêng. Cá được hấp chín mềm mịn, từng miếng cá như tan chảy trong miệng. Cá nướng khá chắc và thơm mùi khói. Cá kho dưa có hương vị đậm đà xen lẫn vị dưa chua dịu nhẹ. Các món cá tuy được chế biến khác nhau nhưng nhìn chung đều tươi, ngon và không tanh. Tôi là đứa không thích ăn hải sản vì sợ vị tanh của cá, nhưng ở Đà Bắc tôi vẫn ăn mỗi bữa 3 bát cơm nhờ món cá kho.

Ngoài cá, trong mâm cơm còn có dưa leo, nộm hoa chuối, bí luộc, gà luộc và một bát canh mướp thanh. Đặc biệt, gà được chọn để chế biến là gà núi, thịt thơm và săn chắc, không nhiều dầu mỡ như gà công nghiệp. Đồ nhúng gồm có bát canh chanh, bát nước mắm pha ớt và nhất định phải có mắc khén, một loại gia vị đặc sản Tây Bắc.

Lấy miếng cá đặt lên trên xà lách, thêm ít húng quế để khử mùi tanh và một ít mù tạt, cuối cùng cuộn lại và chấm vào nước mắm đậm đà. Ăn hết một lần để cảm nhận hương vị sông nước, núi rừng hòa quyện và bùng nổ trong miệng. Đó là hương vị thanh khiết và tươi mát mà thiên nhiên mang lại.

Chúng tôi cùng nhau ăn tối sau khi chèo thuyền kayak ngắm hoàng hôn trên sông Da Azul.

Tối hôm đó, chủ nhà nghỉ Quang Thọ chuẩn bị món lợn quay cho chúng tôi. Chúng tôi cứ quây quần bên bếp lửa chờ thịt chín, lời ca tiếng đàn bay theo làn khói bếp, bám vào những mái nhà sàn rồi len lỏi qua những cánh rừng.

Lợn Mường quay cả con lợn trên lửa.
Con sáo đợi thịt chín.

Bữa cơm tối hôm đó cũng phải hoạt động hết công suất khi có thịt lợn quay, cá rán, đậu luộc, canh cải, ruột lợn, măng xào thơm phức. Chắc không cần nói nhiều nữa về món cá kho tộ. Món mà tôi mong chờ nhất là thịt heo quay.

Mâm cơm tối.

Theo chủ nhà nghỉ, đây là con lợn Mường được nuôi hơn 1 năm, thịt mềm, thơm ngon. Lợn được quay nguyên con, đôi khi được phủ một lớp gia vị và mật ong để tạo hương vị. Vì được quay nguyên con nên dù da giòn nhưng thịt heo quay bên trong vẫn ẩm, mọng nước và cực kỳ mềm.

Thịt lợn mường quay và măng xào.

Món măng xào cũng là món “ăn trộm cơm” với vị chua nhẹ, giòn và thơm mùi ngò gai.

Nhìn chung, đây là một bữa ăn rất thỏa mãn cho những cái bụng đói sau một buổi chiều chơi game trên sông Đà.

Bữa sáng của chúng tôi là xôi. Gọi là xôi nhưng thực chất nó được nấu bằng những hạt gạo tẻ. Nhưng điều đặc biệt là người Mường ngâm gạo vào nước một thứ gì đó (tôi quên hỏi tên) như lá kinh giới để gạo có màu hồng rất ngon. Không cần nhiều, chỉ cần thêm một chút muối vừng và một quả trứng tráng là đủ để bồi bổ dạ dày.

Bữa sáng với “cơm nếp” ngâm với muối đậu phộng và bánh tortilla phục vụ.

Bữa ăn cuối cùng của chúng tôi, cũng là đặc biệt và đáng nhớ nhất, diễn ra ở vùng núi Đà Bắc, nơi chúng tôi đã thực hiện một vài chuyến đi phượt.

Nhóm bếp bên con lạch,
Cá nướng ống tre và gà nướng.
Dì của homestay Quang Thọ giúp chúng tôi lấy lá chuối để lót thức ăn

Lần theo con lạch, cuối cùng chúng tôi cũng chọn được một mảnh đất tốt để có thể nấu nướng và ăn uống bên con lạch. Món ăn cũng đơn giản với gà nướng và cá nướng ống tre, thêm ít quả luộc và (lại) không thể thiếu dưa leo.

Ăn trưa đơn giản sau khi tắm suối.
Ngay cả những chiếc cốc cũng được làm bằng nút chai.
Dùng nước suối để rửa thực phẩm.
Dưa chuột luôn xuất hiện trong mọi bữa ăn

Món ăn khá đơn giản nhưng lại ngon hơn bất kỳ món ngon nào ở các nhà hàng sang trọng. Tôi như thẫn thờ nhìn làn khói mang hương rừng trôi trên núi. Tôi thích thú khi nhìn con gà dần chuyển sang màu vàng vàng. Tôi thích ngồi bên bờ sông với mọi người, cười đùa, đùa giỡn và tán gẫu về những gì tôi vừa trải qua. Tôi thích vừa ngồi nhâm nhi từng miếng cá tươi rói vừa ngắm dòng nước chảy từ con lạch. Miệng ăn, mắt nhìn, tai nghe: ba giác quan được sử dụng tối đa trong bữa ăn.

Bữa trưa tràn ngập ánh nắng, tiếng suối và tiếng cười của cả đoàn.

Trở về với cuộc sống nơi đô thị nhộn nhịp, có những ngày có khi không ăn được cả ba bữa, cuối tháng hết tiền lại úp vài gói mì lên mặt. Chợt nhớ những món ngon Đà Bắc mang đậm hương vị núi rừng, văn hóa dân tộc vùng núi Tây Bắc. Một trải nghiệm ẩm thực khó quên.


Bạn có thể quan tâm:

Đà Bắc – Con đường trải nghiệm tìm phút bình yên

Kinh nghiệm du lịch Đà Bắc từ Hà Nội

Phố cổ Đồng Văn: Nét văn hóa cổ độc đáo ở Tây Nguyên

Xem thêm nhiều bài viết về : Ẩm Thực Ăn Uống

Leave a comment